ﺟﺎﻣﻌﻪ اﻳﺮاﻧﻲ در ﻳﻜﻲ دو دﻫﻪ اﺧﻴﺮ، از ﺳﻮی ﺻﺎﺣﺒﻨﻈﺮان و ﻣﺴﺌﻮﻻن ﻣﻮرد ﻧﻘﺪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻧﺘﻘﺎدات زﻳﺎدی ﺑﻪ رﻓﺘﺎر اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮدم وارد ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻳﻜﻲ از اﻧﺘﻘﺎداﺗﻲ ﻛﻪ از ﺳﻮی آﻧﺎن وارد ﺷﺪه، «ﺗﻨﺒﻠﻲ» اﺳﺖ. ﺷﻮاﻫﺪ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮای وﺟﻮد ﺗﻨﺒﻠﻲ در اﻳﺮان و رواج زﻳﺎد آن، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻞ اﺳﺖ.
گفتارنیوز/ ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از: ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ درس ﺧﻮاﻧﺪن در ﻣﺪارس و داﻧﺸﮕﺎه ﻫﺎ، ﻣﻴﺰان ﻛﺎر اداری و ﺑﻬﺮه وری ﻛﺎرﻣﻨﺪان، ﻣﻴﺰان ﺑﺎﻻی ﺗﻤﺎﺷﺎی ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن در اﻳﺮان ﺑﻪ ﺟﺎی ﻛﺘﺎﺑﺨﻮاﻧﻲ، ﺗﻤﺎﻳﻞ زﻳﺎد ﺑﻪ اﺳﺘﺨﺪام در دﺳﺘﮕﺎه دوﻟﺘﻲ و ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﺮای ﻛﺴﺐ ﺗﺨﺼﺺ و ﻣﻬﺎرت و ﻛﺎرآﻓﺮﻳﻨﻲ، وﺟﻮد ﺗﻌﻄﻴﻠﻲ ﻓﺮاوان ﺳﺎﻻﻧﻪ، ﺷﻴﻮع ﭘﺪﻳﺪه ای ﺑﻪ ﻧﺎم «ﺑﻴﻦاﻟﺘﻌﻄﻴﻠﻴﻦ».